Sitemizi kullanabilmeniz için tarayıcınızda javascriptlerin çalışmasına izin vermelisiniz.
Onceki
Kapat
Bekleyiniz, resim yukleniyor...
Sonraki
Sonraki
PetVet
Pzt - Ct  09:30 - 20:00
Pazar  10:00 - 18:00
Kediler arasında saldırganlık

Evcil kedilerde görülen saldırgan tepkiler bu türün doğal davranışıyla yakından ilişkilidir ve bunlar avlanma, oyun ve sosyal çatışmanın normal parçasıdır.

Kediler kendine güveni yüksek ve yalnız başına avlanan bir türdür. Kediler açık bir kavgaya girmeleri halinde yaralanabilecekleri ve bunun sonucunda da avlanma yetilerini kaybederek ölebilecekleri için fiziki bir çatışmadan kaçınırlar.

Kedi herhangi bir çatışmadan kaçınmak ve gerilimi azaltan iletişim sistemi olarak ses, duruş, yüz ifadesi ve koku bırakma yöntemlerini kullanır. Ancak savaşmanın zorunlu ve tek seçenek olduğu hallerde veya rakibin karşılık veremeyeceğinden emin olduğunda kavga edebilir.

Evde ve dışarıda kediler arasındaki saldırganlığın birçok sebebi vardır. Kedilerin çoğu başka kedilerin istilasına karşı kendi yaşam alanını veya en azından kendileri için en önemli olan bölgeleri savunur. Bölgedeki baskın kediler alanlarını genişletmek için aktif bir şekilde fırsat ararlar ve baskın olmayan kediler kolay hedeflerdir. Kediler bölgelerini savunma konusunda başarısız olurlarsa, alan sınırları oldukça daraldığı ve dışarıda dolaşmak fazla tehlikeli hale geldiği için büyük oranda kendilerini eve, veya ev içinde güvende hissetikleri bir bölgeye kapatırlar.

Kedi kapısından veya açık pencere ve kapılardan yabancı kedilerin eve girebildiği bir ortamda yaşanıyorsa, bu her iki tarafın da saldırgan davranış sergilemesine sebep olabilir. Şaşırtıcı bir şekilde bazı durumlarda istilacı kedi, ev sahibi kediden direniş görmez ancak bu muhtemelen karşılaştığı kediye karşı olumlu bir kabullenmeden ziyade korkudan kaynaklanır. Bu tarz istilalar aynı evde yaşayan bireyler arasında da sürtüşmeye sebep olabilir çünkü bu durum gerginliklerini arttırır ve daha önce katlanılabilir seviyede olan bağırışların şiddeti yükselir. Bölgedeki kedilerin yükselen sesi de aynı etkiyi yaratarak, evdeki kedinin üzerinde karşı koyamayacağını düşündüğü bir baskı oluşturur.

Birden fazla uyumsuz kedinin yaşadığı evlerde de benzer şekilde düşmanca bir tavır sergilenebilir. Evin bireyleri daha baskın kediler tarafından kısımlara ayrılmış bir odadan yalnızca belli zamanlarda çıkmak isteyebilirler. Kaçış ve kaçınma olanakları kısıtlı veya mevcut değilse aktif saldırganlık (kavga) ortaya çıkabilir. Bazı kediler genetik, cinsiyet özellikleri ve geçmiş tecrübelerine bağlı olarak aktif saldırganlığa daha yatkındır.

Üreme dönemindeki dişiler de saldırganlık aşamalarından geçerler; özellikle de yavrularını korudukları zamanlarda. Genellikle kısırlaştırılmış ve kısırlaştırılmamış kedilerin bir arada olduğu ortamlar gerginliğin asıl sebebidir. Gruptaki kızgınlık dönemine giren ve çıkan dişi kediler ilişkilerde daha fazla gerginliğe sebep olabilir.



Bazı kediler diğerlerinden daha mı saldırgandır?

Saldırganlık bir teşhis veya kedinin mizacının açıklaması değildir. Bu, duygu durumunun bir sonucudur. Bazı kediler ise zor şartlar altında kesinlikle diğerlerinden daha saldırgandır.


Kedileriniz arasındaki saldırganlığı nasıl anlayabilirsiniz? Bunun belirtisi yalnızca kavga etmeleri midir?

Kediler kolaylıkla uyum sağlarlar. Evde kendileri için hayati olmayan alanları rahatça paylaşabilirler. Eğer evde birden fazla kedi varsa, birleşebilir veya gruplara ayrılabilirler. Anlaşanlar ile anlaşamayanlar ayrılarak birbirleriyle çatışmaktan her durumda kaçınarak birlikte yaşarlar. Ancak, bu durum farklı gruptaki kedi bireylerinin birbirleri arasında açık bir saldırganlığın gözlenmeyeceği anlamına gelmez, bunun sebebi belli zamanlarda belirli kaynaklara kimin ulaşacağını sürekli olarak belirlemektir. Böyle zamanlarda kedi fiziki bir savaş yerine yüksek seviyede etkili bir psikolojik taktik uygulayarak pasif zorbalık yöntemini kullanacaktır.

Herhangi bir kedi grubunda potansiyel zorbalar bulunur ve tek ihtiyaçları kendilerine göre bir kurban bulmaktır. "Kurban" olarak adlandırılan birey dramatik tepkiler veren ve zorbalık uygulayan kedinin duruşu ve tehditkar davranışı karşısında açık bir korku sergileyen herhangi bir kedi olabilir. Kurban kedi bu korkutma stratejisine tepkisini arttırdıkça, zorba birey geri çekilir. Zorbalık konusunda daha baskın karakterler ise kurbanını evden uzaklaştırıncaya kadar durmazlar. Kurban olarak adlandırılan bu kediler zorba bireyin sürekli ve kaçınılmaz şekilde sergilediği tehdit karşısında strese bağlı hastalıklar geliştirir.

Zorbalığın işaretlerini tanıyabilirsiniz, örneğin bakışlarından, dinlenme bölgelerini elde etmeye çalışmalarından veya diğer kediyi fiziki olarak iterek kucağınıza yerleşmeye çalışmasından, uyurken diğer kedinin üzerine atlamasından, geçiş yollarını kapatmasından, kedi tuvaletinin önünü kapatarak kedinin girmesine/çıkmasına izin vermemesinden. Bu işaretler çoğunlukla oldukça belirgindir çünkü zorba birey kaynağa erişimi engellemek için kendisini kediyle kaynak arasına konumlandırır, sıradan bir gözlemci için bu durum kedinin tamamen zararsız bir yerde durarak dinlendiği izlenimini verebilir.


Oyunla gerçek kavganın arasındaki fark nedir?

Birlikte yaşayan birçok kedi birbirleriyle oyun amacıyla kavga edebilir, birbirlerini kovalar, etrafta koşuşturur ve patileriyle birbirlerine vururlar. Oyun amacıyla yapılan kavga sıklıkla sessizdir, birbirleriyle oynayan kediler arasında büyük uzaklıklar vardır. Isırıklar yumuşaktır, yaralanmaya veya acıya sebep olmaz, pençeler ise genellikle çıkarılmaz. Bu seviyede seyreden oyun amaçlı bir kavgayı sonlandırmaya gerek yoktur. Bazen oyun kavgalarının şiddet seviyesi  artabilir, tıslama veya bağırışlar diğer tarafın biraz fazla acı verdiğine işaret edebilir. Bunun ardından oyuncu kavgaya tekrardan hızlı bir şekilde dönülebilir ve bu süreç sırasında bu oyun partnerleri arasında belirgin bir gerginlik gözlenmez.



Kedilerinizin birbirlerine saldırgan tavırlar sergilemesini nasıl engelleyebilirsiniz?

Evdeki kediler arasındaki saldırganlık, tetikleyici esas sebep tanımlanarak ve bu sebep ortadan kaldırılarak yönetilebilir. Tetikleyici sebep kedilerin uyumsuzluğundan veya rekabete bağlı karşılaşmalardan kaynaklanıyorsa, yaşanılan ortamda; süregelen bu çatışmayı kısıtlayacak ek önlemler uygulanabilir. Bu sorunların sebebinin kedilerin uyumsuz olmalarından kaynaklanabileceği unutulmamalıdır. Kedilerden biri veya birden fazlası yeniden sahiplendirilebilir ve bu, evdeki tüm kediler için en uygun seçenek olabilir ancak buna rağmen kedileriniz arasında barışı sağlamaya çalışmak zorunda kalabilirsiniz.

Saldırgan davranışı çözmenin "hızlı bir yolu" yoktur ve en iyi tavsiye bir davranış uzmanına danışmak için veteriner hekiminizle irtibat kurmanızdır. Aşağıdaki genel tavsiyeye uymanız da kullanışlı olabilir. Tüm "kedi kaynakları", her kedinin kedinin bolca kaynağa sahip olması için (beslenme alanları, su kapları, kedi tuvaletleri, yataklar, oyuncaklar, tırmalama tahtaları, yüksek dinlenme yerleri ve özel alanlar) "Her kedi için fazladan bir kaynağın farklı konumlara yerleştirilmesi" formülüne göre düzenlenmelidir. Açık bir şekilde bir araya gelmiş kedileri gözlemleyerek kedi gruplaşmalarını doğru şekilde tanımladıysanız, ev sınırlarındaki alanların "her bir sosyal grup için fazladan bir kaynak" esasıyla belirlenmesi yeterli olacaktır.

Her kedi başına düşen normal kuru mama oranlarını yeni beslenme alanlarına ayırarak bölerseniz, bu onlarda bir bolluk hissi sağlayacaktır ve kedilerin bilinçli olarak uygun zamanlarda beslenmesini sağlayacaktır. Yaş mamanın da aynı şekilde bölünerek sık ama daha küçük öğünler şeklinde paylaştırılması yemek zamanlarında rekabeti önleyecektir. Mama kapları kediler mama yerken potansiyel bir rakip yüzünden arkalarını kontrol etmek zorunda kalmayacakları şekilde yerleştirilmelidirler. Su da kediler için önemli bir kaynaktır ve kaplar evde çeşitli farklı alanlara, mamadan uzağa, kedilerin daha kolay ulaşabileceği noktalara konmalıdır.

Kedi dışarı çıkabiliyor olsa bile, ev içinde tuvalet kabı olanağı bulunmalıdır. Bölgede dışarı çıktıklarında herhangi bir zorbalığa maruz kalıyorlarsa, bu olanak, kedilere evin güvenli ortamında tuvalet rahatlığı sağlar. Mümkünse kedilerin eve iki farklı noktadan giriş/çıkış yapabilmelerini sağlamak (kedi kapısı, giriş kapısı veya pencere gibi) kapının kediler tarafından engellenme riskini azaltır ve en çekingen kedi dahi içeri girebilir veya engellenmemiş olur.

Tırmalama tahtaları potansiyel rekabet bölgelerinde uygun alan sağlamak için giriş, yataklar ve beslenme alanlarının yanında yer almalıdır. Kediler bu tırmalama hareketini bölge üzerinde hak iddia etmek için genellikle diğer kedilerin yanında yaparlar. Kediler genellikle yüksek bir seyretme noktasından çevrelerini gözlemlerler ve bu onlara güçlü bir güvende olma hissi sağlar, bu sebeple yüksek alanlara ulaşımın mümkün olması gerekir. Ayrıca özel alanlar için her bir kedinin yalnız kalma ve saldırı riskinden uzak güvenli bir yerde olma ihtiyacı göz önünde bulundurulmalıdır. Sıcak yataklar da kavga etme sebeplerinden birisidir dolayısıyla bu konuda yeterli sayıda olanak sağlanmalıdır.


Kedileriniz birdenbire kavga etmeye başlıyorlarsa ne yapmalısınız?

Kedilerde saldırganlık iki yetişkin arasındaki yoğun bir kavgayla kendini gösterir, en iyi seçenek her ikisi de sakinleşene kadar onları 24-48 saatliğine farklı odalara kapatmaktır. Bu aşamada onları bir araya getirmek tekrar aktif kavgaya dönüşüyorsa daha uzun bir süreliğine ayrı tutmak ve kedilere yeni tanışan iki yabancı bireymiş gibi yaklaşmak gerekir.

Saldırganlığın aşamaları kedi sahiplerinin en beklemedikleri anlarda gerçekleşir, bunun tipik bir örneği grup üyelerinden bir kedinin veteriner kliniğindeki bir ameliyattan döndüğünde görülür. Kediler ağırlıklı olarak koku alma duyularıyla iletişim kurarlar ve kedilerin oluşturduğu tanıdık ortak bir koku bireyleri birbirlerine bağlar. Bir kedi veteriner kliniğine gittiğinde kokuları değişir ve ameliyattan dolayı tehditkar ve hoş olmayan bir koku yayarlar. Bu durum kedi eve getirildiğinde ciddi bir tepkiye sebep olabilir ve diğer kediler arkadaşlarını tanımakta zorlanırlar. Kedi ailenizde böyle bir durumun ortaya çıkmasını engellemek için eve getirdiğiniz kediyi yalanarak tanıdık kokusunu tekrar kazanması için ilk 12 saat (veya bir gece) için ayrı bir odada tutun. Bu sürece onu okşayarak ve genellikle şefkat göstererek yardım edebilirsiniz ancak bunu yaparken de ameliyattan yeni çıkan bu hastayı gerginleştirmemeye dikkat etmeniz gerekir. Ameliyat sonrası bakım hakkında bilgi almak için bir veteriner hekim veya teknikere danışabilirsiniz.


Kediniz pencerede yabancı bir kedi gördüğünde neden arkadaşına saldırır?

Dışarıdaki bir kediden gelen anlık bir tehditle tetiklenen ve bir kediden diğerine yönlendirilen saldırganlık vakaları altında başka ciddi gerginlikler yatar. Kediler, vücutlarını tehlikeye karşı hazırlamak amacıyla adrenalin salgılayan, kaslarına kan pompalayan ve savaşma/kaçma mekanizması olarak adlandırılan dahili bir sisteme sahiptir. Kediler bu sistemden yararlanan hayatta kalma içgüdülerini kullanmaya oldukça yatkındır. Bu yoğun duygusal tepki ani bir ses, hareket veya pencereden gördükleri başka bir kediyle tetiklenirler ancak saldırı yanlış zamanda yanlış yerde bulunan başka bir kediye istem dışı olarak yöneltilebilir. Bir evdeki iki kedi arasındaki ilişki böyle bir durum sonucunda geri dönülmez bir şekilde zarar görebilir. Böyle bir durumda verilecek tavsiye her ikisi de sakinleşene kadar onları 24-48 saatliğine birbirlerinden ayırmaktır. Bu aşamada onları bir araya getirmek tekrar aktif kavgaya dönüşüyorsa daha uzun bir süreliğine ayrı tutmak ve kedilere yeni tanışan iki yabancı bireymiş gibi yaklaşmak gerekir.


Bir kediyi mevcut kedimle bir araya getirirsem kavga ederler mi?

Mevcut kedi gruplarına dahil edilecek yeni bir birey saldırganlığa sebep olabilir ve kolonilerine yeni katılan bir kediye direniş göstermek kediler için son derece normal bir davranıştır özellikle de yeni gelen kedi yetişkinse.


Kediniz bulunduğu bölgede başka bir kedi tarafından ısırılırsa ne yapmalısınız?

Bölge sahiplenmeye bağlı bazı aşırı saldırganlıklar çoğunlukla kabul edilebilirdir. Bunu yapan kediler başka bireyler tarafından savunulan bölgeleri sürekli arayarak bu bölgelerde hak iddia ettikleri için genellikle "despot" olarak tanımlanırlar. Eğer rahatlıkla evden sokağa çıkabiliyorsa, geniş bir çevrede yer alan diğer evlere girerler, o evin veya mekanın kedilerine saldırırlar (bazen yollarına çıkarsa ev sahiplerine de saldırırlar) ve alanı terk etmeden önce dikey alanları idrarlarıyla işaretlerler. "Despot" kedi kurbanlarını sıklıkla bölgedeki çok yaşlı, güçsüz, çekingen ve karşı koymayacak bireyler arasından özenle seçer. Tüm erkek kedi bireylerinin (despot kediler genellikle erkektir) aynı şekilde davranması muhtemeldir, safkan olmayan ev kedileri ise bu despotluk davranışını özellikle bölgecilik sebebiyle sergiler.

Bu durum oldukça endişe verici olabilir, özellikle saldırılar kedinin kendi evinde gerçekleşiyorsa. Kedi sahibi daha sonraki saldırıların engellenmesinde tek sorumludur. Bu önlemlerin alınması tamamen uygundur ancak pek bilinmeyen bir gerçek ise saldırı kurbanı olan kedinin sahibi de kendi evini korumak için mantıklı adımlar atmalıdır. Saldırıya uğrayan kedi, eve giren istilacıları kovmakta ve kendi bölgesini korumakta açıkça yetersiz kalmaktadır dolayısıyla kedi sahibinin duruma müdahale etmesi gerekir.

Zorbalık yapan kedilerin, bu türün özellikleri dikkate alınarak aslında anormal davranıp davranmadığı ile ilgili bazı tartışmalar mevcuttur, ancak maalesef kendi bölgesini belirleyen kedi türü için bu davranış normal değildir. Safkan olmayan evcil kediler, diğer kedilerle yakın bir şekilde yaşayabilmeleri amacıyla bölgecilik dürtüleri azaltılarak binlerce nesildir özenle çiftleştirilmişlerdir. Bölge sahiplenme davranışı küçük bir sorundur ve neyse ki tüm dünyada kedi sahipleri bu sorunla nadir olarak uğraşmaktadır.

Her şeyden önce soruna sebep olan kedinin sahipli ve kısırlaştırılmış olması önemlidir. Kedinin sahipli olduğuna dair bir kanıt yoksa yakalanması, kısırlaştırılması ve sahiplendirilmesi talep edilebilir.

Evin istila edilmesi hava karardığında gerçekleşiyorsa, kedinin sahibi saptandığında despotluk yapan kedinin geceleri eve kapatılması konusunda ortak bir karar alınabilir. Sahibi kediyi gece geç saatte besleyerek belli bir saatte eve gelmeye teşvik edebilir. Saldırılar gündüz yaşanıyorsa belli saatlerde dışarı çıkarılmalıdır. Kediniz tek saldırı kurbanı değilse, bölgede saldırıya uğrayan kedi sahiplerinin tamamı saldırgan kedinin hangi saatlerde eve kapatıldığı konusunda uyarılmalıdır böylece kedilerinin hangi saatlerde güvende olacaklarını bilirler. Despot kedinin tasmasına bir kaç zil takılması, çevredeki kedilerin ve sahiplerinin kedinin geldiğini fark etmelerini ve kedi belirtilen saatlerin dışında dışarı çıktıysa gereken önlemlerin alınmasını sağlar.

Varsa kedi kapısını kilitleyerek, iki tarafına da sert plakalar koyarak kapatmanız veya saldırgan kedinin eve girdiği kapı ve pencereleri kapatmanız kedinizin güvende hissetmesini sağlayacaktır. Saldırgan kedinin bahçeye girdiği rota tespit edilmeli ve mümkünse kapatılmalıdır. Böylece kediniz dışarı çıkmak isterse bahçeye kadar ona eşlik edebilirsiniz ancak evde bir kedi tuvaletinin de bulunması gerekir. Kediniz ileride dışarı çıkmak isterse özel bir kedi kapısı sistemi kurabilirsiniz. Ancak maalesef bu konuda azimli kedilerin istilasını engellemeye yetecek bir cihaz mevcut değil.

Ev hapsi stres verici olabileceği için saldırgan kedinin yaşadığı evin uygun hareketliliği sağlayacak kaynaklara sahip olduğundan emin olun. Aktivite eksikliğinin yerini doldurmak amacıyla evde kediye her fırsatta uyuma olanağı sağlayan yeterli sıcak yatak bulunduğundan emin olun. Özellikle sabah erken saatlerde, akşamları veya normalde aktif olduğu diğer zamanlarda olmak üzere aktif oyun anlarında kedinin enerjisi tüketilmelidir.

Despot kedilerin bazıları bu davranışı sergilemek konusunda o kadar azimlidirler ki, çevredeki kedi sahipleriyle yaşanan tartışmaları çözmenin tek yolu kediyi daha az kedi nüfusu bulunan bir yerde tekrar sahiplendirmektir.


Kediniz başka bir kediyle kavga ettiyse ne yapmalısınız?

Kedinizin kısa süre önce kavga ettiğini fark ettiyseniz, kediyi eve kapatmak yapılacak en iyi şeydir, ancak yeni kavga etmiş kediler oldukça gergin olduklarından ona fazla ilgi göstermemeniz gerekir. Sakinleşinceye kadar yalnız bırakılmalıdır. Yüzeysel kesikler ve sıyrıklar oldukça yaygındır ve kolaylıkla görülebilir, ancak kedi dişleri deriyi içeri doğru delerek derin ancak ince delikler açtıkları için ısırık yaralarını saptamak çoğunlukla zordur. Bu yaralar çabuk iyileşerek bakterilerin derinin içinde hapsolmasına sebep olur. Kediniz kavganın ardından saklanıyorsa, halsiz, çekingen veya bitkinse bu durum ısırığa bağlı apseden ileri gelebileceği için veteriner hekiminize danışmalısınız.